🔵 PEO — Person–Environment–Occupation

Model PEO opisuje dynamiczną relację pomiędzy osobą, środowiskiem i zajęciem. W centrum analizy znajduje się wykonanie zajęcia wynikające z dopasowania tych elementów.

👤 Person — osoba

Czynniki osobowe mogą obejmować m.in. możliwości fizyczne, poznawcze i emocjonalne, doświadczenie, role, wartości i znaczenie przypisywane zajęciu.

🏠 Environment — środowisko

Środowisko obejmuje m.in. czynniki fizyczne, społeczne, kulturowe i instytucjonalne. Może wspierać albo utrudniać wykonanie zajęcia.

🎯 Occupation — zajęcie

Zajęcie to aktywność ważna i znacząca dla człowieka, osadzona w jego codziennym życiu i kontekście.

⭐ Najważniejsza zasada

Problem nie musi znajdować się wyłącznie „w osobie”. Trudność może wynikać z relacji osoby, środowiska i wymagań zajęcia.

🟣 CMOP-E

CMOP-E rozwija kanadyjski model wykonania zajęć, podkreślając zarówno wykonanie, jak i zaangażowanie w zajęcie.

🧍 Osoba

W modelu wyróżnia się komponenty: poznawczy, afektywny i fizyczny. W centrum znajduje się duchowość rozumiana jako źródło znaczenia, wartości i sensu — nie tylko jako religia.

🎨 Zajęcie

• 🧼 samoopieka
• 💼 produktywność
• 🎸 wypoczynek

🌍 Środowisko

Uwzględniane są czynniki fizyczne, społeczne, kulturowe i instytucjonalne.

🤝 Zaangażowanie

CMOP-E podkreśla, że istotne jest nie tylko to, czy czynność została wykonana, ale również zaangażowanie osoby w znaczące zajęcie.

🧠 Jak analizować przypadek?

1. Jakie zajęcie jest dla osoby ważne?
2. Co utrudnia jego wykonanie?
3. Co pomaga w wykonaniu?
4. Jakie są czynniki osobowe?
5. Jakie elementy środowiska mają znaczenie?
6. Jakie wymagania ma samo zajęcie?
7. Co można zmienić: osobę, środowisko, zajęcie lub ich relację?

💡 Przykład

Osoba poruszająca się na wózku chce samodzielnie przygotować herbatę. Blat kuchenny znajduje się zbyt wysoko.

W analizie PEO nie musimy koncentrować się wyłącznie na sprawności osoby. Istotnym elementem jest także środowisko fizyczne.

⚠️ Typowe błędy

PEO

• ❌ „Każdy problem wynika z deficytu osoby”.
• ❌ Pomijanie środowiska.
• ❌ Pomijanie wymagań konkretnego zajęcia.
• ❌ Traktowanie PEO jako trzech niezależnych list.

CMOP-E

• ❌ Duchowość = wyłącznie religia.
• ❌ Zaangażowanie = tylko poprawne wykonanie zadania.
• ❌ Pomijanie znaczenia zajęcia dla klienta.
• ❌ Koncentracja wyłącznie na komponentach fizycznych.

📌 Zapamiętaj

PEO: osoba + środowisko + zajęcie → dynamiczna relacja.

CMOP-E: osoba w centrum, zajęcie jako pomost między osobą i środowiskiem, znaczenie i zaangażowanie.